Na osnovu člana 38 stav 1 tačka 27 Zakona o lokalnoj samoupravi( “Službeni list CG”, broj 02/18 ; 034/19) i člana 53 stav 1 tačka 27 Statuta Opštine Tuzi (“Sl.list CG-opštinski propisi br 24/19), Skupština Opštine Tuzi dana___________, donosi
ETIČKI
kodeks izabranih predstavnika i funkcionera u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi
I - PREDMET I OPŠTA NAČELA
Predmet etičkog kodeksa
Član 1
Predmet etičkog kodeksa (u daljem tekstu: kodeks) je:
   1. definisanje etičkih standarda ponašanja na koje se obavezuju izabrani predstavnici i funkcioneri lokalne samouprave Opštine Tuzi u obavljanju funkcija,
   2. upoznavanje građana sa ponašanjem koje imaju pravo da očekuju od izabranih predstavnika i funkcionera lokalne samouprave Opštine Tuzi.
Upotreba rodno osjetljivog jezika
Član 2
Izrazi koji se u ovom kodeksu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.
Pojam izabranog predstavnika i funkcionera
Član 3
U smislu ovog kodeksa, izabrani predstavnik i funkcioner lokalne samouprave Opštine Tuzi je odbornik, predsjednik Skupštine, predsjednik opštine, podpredsjednik, glavni administrator i svako izabrano, imenovano ili postavljeno lice u organima  Opštine Tuzi, stručnim i drugim službama, organima javnih službi i drugih organizacija čiji je osnivač Opština Tuzi (u daljem tekstu: izabrani predstavnik i funkcioner).
Poštovanje zakona i prvijenstvo javnog interesa nad privatnim
Član 4
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner obavlja svoju funkciju po zakonu, drugim propisima i opštim aktima.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner u obavljanju funkcije postupa isključivo u javnom interesu, a ne u svom ličnom, privatnom, grupnom ili stranačkom interesu.
Poštovanje izborne volje građana
Član 5
Izabrani predstavnik i funkcioner obavlja svoje dužnosti u okviru utvrđenih prava i obaveza u skladu sa mandatom koji je dobio od birača, odnosno organa koji su ga izabrali, imenovali ili postavili i odgovoran je svim građanima u lokalnoj zajednici, uključujući i one birače koji nijesu glasali za njega, i organima koji su ga izabrali, imenovali ili postavili.
Način obavljanja javne funkcije
Član 6
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner obavlja javnu funkciju savjesno, pošteno i nepristrasno, uz otvorenost i odgovornost za svoje odluke i postupke.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će se angažovati u unapređenju rada lokalne samouprave i u razmjeni iskustva koje organizuju organi vlasti na nacionalnom i lokalnom nivou.
(3) Tokom svog mandata, kao i u obavljanju funkcije ili u privatnom životu izabrani predstavnik i funkcioner neće se ponašati na način koji bi degradirao funkciju koju obavlja.
Odnos sa drugim izabranim predstavnicima, funkcionerima, zaposlenima i građanima
Član 7
(1) U obavljanju funkcije, izabrani predstavnik i funkcioner poštuju prava drugih izabranih predstavnika, funkcionera, zaposlenih i građana.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će se sa poštovanjem i bez diskriminacije, odnositi prema građanima, kolegama, zaposlenima i medijima.
(3) Izabrani predstavnik i funkcioner neće podsticati niti pomagati druge izabrane predstavnike, funkcionere i zaposlene da prilikom vršenja svojih dužnosti, krše pravila ponašanja uspostavljena ovim kodeksom.
(4) Izabrani predstavnik i funkcioner će javno ukazivati na sve slučajeve nezakonitog ponašanja ili ponašanja suprotnog pravilima i principima ovog kodeksa.
II - STANDARDI U OBAVLJANJU FUNKCIJE
1. Opšti principi
Zabrana sukoba interesa
Član 8
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner neće vršiti svoju dužnost, odnosno koristiti ovlašćenja svog položaja u cilju ostvarivanja ličnih ili privatnih interesa.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će izbjegavati svaki oblik ponašanja koji bi mogao da dovede do davanja prednosti privatnim interesima nad javnim, čak i ako takvo ponašanje nije formalno zabranjeno.
Davanje podataka o imovinskom stanju
Član 9
Izabrani predstavnik i funkcioner će se pridržavati propisa koji predviđaju obavezu davanja podataka o prihodima i imovini.
Ograničenje obavljanja više funkcija
Član 10
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će poštovati zakon i druga akta u obavljanju javne funkcije.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će izbjegavati obavljanje drugih javnih funkcija, odnosno djelatnosti koje ga ometaju u obavljanju njegovih dužnosti.
2. Ponašanje prije stupanja na funkciju
Izborna kampanja
Član 11
(1) Izborna kampanja kandidata za funkciju u lokalnoj samoupravi treba da ima cilj da građanima pruži informacije i objašnjenja o programima kandidata.
(2) Kandidat neće težiti da pribavi glasove birača na bilo koji drugi način osim ubjedljivom argumentacijom.
(3) Posebno, kandidat neće pokušavati da pribavi glasove klevetanjem drugih kandidata, korišćenjem nasilja ili prijetnji, zloupotrebom funkcije koju obavlja, niti pružanjem ili obećavanjem protivusluga.

Troškovi izborne kapmanje
Član 12
(1) Kandidat za funkciju u lokalnoj samoupravi će troškove svoje izborne kampanje držati u razumnim granicama.
(2) Kandidat će davati tačne i potpune informacije o prirodi i visini troškova svoje izborne kampanje.
(3) Lokalni funkcioner ni u kom slučaju neće koristiti službena sredstva ili imovinu za potrebe svoje izborne kampanje.
3. Ponašanje tokom obavljanja funkcije
Nespojivost nadzornih funkcija
Član 13
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će se izuzeti iz rada organa i tijela ukoliko isti vrše nadzor nad njegovim radom.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner neće biti zaposlen, niti će učestvovati u radu organa i tijela nad kojim vrši nadzor po službenoj dužnosti.
Odlučivanje
Član 14
(1) Pri odlučivanju, izabrani predstavnik i funkcioner će u najvećoj mogućoj mjeri uvažiti stavove građana iznijete u javnoj raspravi ili kroz druge vidove učešća.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner pri odlučivanju će se uzdržavati od ostvarivanja bilo kakve posredne ili neposredne lične koristi ili omogućavanja ostvarivanja ličnih ili privatnih interesa pojedinaca ili grupa.
Objavljivanje sukoba interesa
Član 15
(1) Ako izabrani predstavnik i funkcioner ima privatni interes u stvari o kojoj raspravlja i odlučuje organ ili tijelo čiji je on član, dužan je da prije učešća u raspravi, a najkasnije prije početka odlučivanja, saopšti postojanje takvog privatnog interesa.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će se uzdržati od bilo kakve izjave ili glasanja o pitanjima u odnosu na koji ima privatni interes.
Obrazlaganje odluke
Član 16
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će za svaku svoju odluku dati obrazloženje kada građani od njega to traže, uz navođenje svih činjenica i okolnosti na kojima je ta odluka zasnovana, a posebno koji propisi su primijenjeni.
(2) U nedostatku pravila i propisa, obrazloženje odluke će obuhvatiti elemente kao što su ukazivanje na njenu svrsishodnost, pravičnost i saglasnost sa javnim interesom.
Borba protiv korupcije
Član 17
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će se u obavljanju funkcije uzdržavati od bilo kakvog ponašanja koje bi, po važećem međunarodnom ili domaćem krivičnom pravu, moglo da se okarakteriše kao koruptivno ponašanje.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će se aktivno angažovati u borbi protiv svih oblika korupcije u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi.
Zabrana primanja i davanja poklona
Član 18
Izabrani predstavnik i funkcioner neće tražiti, primiti, odnosno dozvoliti drugom licu da u njegovo ime ili za njegovu korist primi, niti daje poklon, pruža neku uslugu, gostoprimstvo ili bilo kakvu drugu vrstu koristi u vezi sa vršenjem funkcije, osim prigodnih i protokolarnih poklona minimalne vrijednosti.
4. Budžetska i finansijska disciplina
Upravljanje i korišćenje javnih sredstava
Član 19
(1) U upravljanju i korišćenju javnih sredstava, izabrani predstavnik i funkcioner će postupati sa pažnjom dobrog domaćina.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će se pridržavati budžetske i finansijske discipline koja obezbjeđuje ispravno upravljanje javnim prihodima, na način regulisan važećim propisima.
(3) Izabrani predstavnik i funkcioner neće preduzimati ništa što bi moglo dovesti do toga da se budžetska sredstva koriste nenamjenski, posredno ili neposredno u privatne svrhe.
Saradnja u sprovođenju mjera nadzora
Član 20
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner neće ometati primjenu bilo koje na propisu zasnovane mjere nadzora od strane organa unutrašnje ili spoljašnje kontrole.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će se pridržavati svake privremene ili konačne odluke tih organa.
5. Ponašanje pri kraju funkcije
Prestanak obavljanja funkcije
Član 21
Izabrani predstavnik i funkcioner neće preduzimati aktivnosti prema organizacijama i preduzećima nad kojima vrši nadzor, sa kojima su uspostavljeni ugovorni odnosi ili koji su osnovani za vrijeme njegovog mandata, kako bi sebi ili drugome obezbijedio lične i profesionalne privilegije po prestanku obavljanja funkcije.
III - ODNOSI PREMA ZAPOSLENIMA
Uzorno ponašanje
Član 22
Izabrani predstavnik i funkcioner će svojim ponašanjem predstavljati dobar uzor svim zaposlenima u organima lokalne uprave, javnim i drugim službama, kao i drugim organima i organizacijama u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi.
Zapošljavanje i raspoređivanje
Član 23
Funkcioner prilikom zapošljavanja, raspoređivanja i unapređivanja zaposlenih donosi odluku u skladu sa propisima, koja je isključivo zasnovana na njihovoj stručnosti i profesionalnoj sposobnosti i u skladu sa ciljevima, mogućnostima i potrebama službe.

Poštovanje uloge zaposlenih
Član 24
Izabrani predstavnik i funkcioner će se sa poštovanjem odnositi prema zaposlenim u lokalnoj samoupravi i neće uticati na njih da nezakonito postupaju, niti da službeno preduzmu ili da propuste da preduzmu bilo šta čime bi se omogućila, njemu ili drugim pojedincima ili grupama, posredna ili neposredna privatna korist.
Ostvarivanje i unapređenje uloge zaposlenih
Član 25
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će nastojati da obezbijedi da se uloga i zadaci zaposlenih u lokalnoj samoupravi ostvaruju u potpunosti.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će preduzimati i podsticati mjere i aktivnosti koje doprinose unapređenju funkcionisanja organa lokalne samouprave, organa lokalne uprave, službi i drugih organa i organizacija Opštine Tuzi za čiji rad je odgovoran i za motivaciju zaposlenih koji taj rad obavljaju.
(3) Izabrani predstavnik i funkcioner lokalne samouprave će unapređivati svoja znanja i stručnost, kao i stvoriti uslove za unapređenje znanja i stručnosti zaposlenih u lokalnoj samoupravi.
IV - ODNOSI SA JAVNOŠĆU
Javnost rada
Član 26
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će nastojati da obezbijedi javnost svog rada, kao i funkcionisanja službi i organa za čiji rad je odgovoran.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će odgovoriti na svaki javno izrečeni zahtjev koji se odnosi na obavljanje njegove funkcije, obrazloženje njegovih postupaka ili funkcionisanje službi i organa za čiji rad je odgovoran.
Odnosi sa medijima
Član 27
(1) Izabrani predstavnik i funkcioner će tačno i blagovremeno odgovarati na sve zahtjeve medija za davanje informacija vezanih za obavljanje svoje funkcije, ali neće pružiti ni jednu povjerljivu službenu informaciju ili informaciju koja se tiče privatnog života trećih lica.
(2) Izabrani predstavnik i funkcioner će podsticati sve mjere koje imaju za cilj unapređenje medijskog praćenja njihovog rada i funkcionisanja organa i javnih službi za čiji rad su odgovorni.
V - PRIMJENA KODEKSA
Pisana izjava o pridržavanju kodeksa
Član 28
Izabrani predstavnik i funkcioner će nakon donošenja, odnosno upoznavanja sa kodeksom dati pisanu izjavu da je spreman da se rukovodi i pridržava njegovih odredaba.
Upoznavanje javnosti sa sadržinom kodeksa
Član 29
Izabrani predstavnik i funkcioner će promovisati kodeks među zaposlenima u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi, u javnosti i medijima, s ciljem unapređenja svijesti o principima kodeksa i značaja njihovog pridržavanja u funkcionisanju lokalne samouprave.

Obezbjeđivanje primjene kodeksa
Član 30
(1) Radi praćenja primjene kodeksa Skupština Opštine Tuzi osniva Etičku komisiju.
(2) Odlukom o osnivanju Etičke komisije bliže se utvrđuju prava i dužnosti, sastav, način rada, izvještavanje i druga pitanja od značaja za njen rad i za primjenu kodeksa.
(3) Odluku iz stava 2 ovog člana Skupština će donijeti u roku od šest mjeseci od dana donošenja etičkog kodeksa.
Stupanje na snagu i objavljivanje
Član 31
Ovaj Etički kodeks stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore-Opštinski propisi" a objaviće se na oglasnoj tabli organa lokalne uprave i javnih službi, kao i na internet stranici opštine.

Broj: 02-030/19-
Tuzi, ___.09.2019. god.

SKUPŠTINA OPŠTINE TUZI
PREDSJEDNIK SKUPŠTINE,
Fadil Kajoshaj

OBRAZLOŽENJE

Pravni osnov

Pravni osnov za donošenje Kodeksa je sadržan u članu 38 stav 1 tačka 27 Zakona o lokalnoj samoupravi (“Službeni list CG”, broj 02/18 ; 034/19), kojim je propisano da skupština donosi etički kodeks, kao i u članu 53 stav 1 tačka 27 Statuta Opštine Tuzi (“Sl.list CG-opštinski propisi” br 24/19), koji propisuje da skupština donosi etički kodeks.

Razlozi za donošenje 

Pravne norme cesto ne mogu da obuhvate sve situacije u kojima se svaki izabrani predstavnik i funkcioner u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi, moze naci u obavljanju svoje funkcije. Stoga se zakonske norme moraju dopunjavati etickim normama, koje omogucavaju da opravdamo pravna pravila i da odredimo sto je u drustvu dopusteno ili zabranjeno. Eticki kodeks predstavlja skup pravila i standarda ponasanja izabranih predstavnika i funkcionera u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi.

Kodeks sadrži načela ponašanja kojih treba da se pridržavaju izabrani predstavnik i funkcioner u lokalnoj samoupravi Opštine Tuzi, kako bi isti postali dio svijesti i akcije u vršenju njihovih svakodnevnih dužnosti. Ta načela predstavljaju istovremeno moralne i pravne standarde, koje se prožimaju, nadopunjuju i međusobno podržavaju.

Smatramo da će se donošenjem Etičkog kodeksa izabranih predstavnika i funkcionera u opštini Tuzi stvoriti neophodni uslovi za izgradnju povjerenja između izabranih predstavnika i funkcionera lokalne samouprave i građana kao i obezbijediti neophodan sklad između opšteg i pojedinačnog interesa.